Library.tdpu.uz   Elektron majmua   eDarslik.tdpu.uz   asofaviy ta`lim   Pedagog   Kirish      



TOSHKENT DAVLAT
PEDAGOGIKA UNIVERSITETI

Ilmiy maktabi

“Geografiya va uni î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi” asoschisi deb haqli ravishda shu kafedra taqdiri bilan 65 yildan kî‘proq vaqt davomida î‘z pedagogik faoliyatini olib kelayotgan professor Baratov Pattax Baratovichni aytish haqlidir.

“Geografiya va uni î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi” asoschisi deb haqli ravishda shu kafedra taqdiri bilan 65 yildan kî‘proq vaqt davomida î‘z pedagogik faoliyatini olib kelayotgan professor Baratov Pattax Baratovichni aytish haqlidir.

Ilmiy maktabimiz asoschisi professor P. Baratov bilan shu yillar davomida geografiya kafedrasida birga ishlab, talabalarga chuqur bilim bergan, ilmiy ishlar olib borgan qî‘yidagilarni maktabning dastlabki yetakchi vakillari deb takidlash î‘rinlidir. Ularga professorlar: O.A.Mî‘minov, R.L. Yugay, M.Mamatqulov, A.Qayumov, X. Vahobov, g.f.n, dotsentlar: G.R. Asanov, X.S. Masudov, I.Safarov, A. Qurbonov, Z. Raimjonovlar, p.f.n., dotsentlar: T.B.Abdullayeva, M. Nabixonov, M.Yunusova, M. Asomovlarni keltirishimiz mumkin.

Ilmiy maktabimiz asoschisiBaratov Pattax Baratovich 1932 yil 31 avgustda tavallud topganlar.Pattax Baratov Nizomiy nomidagi TDPIning “Geografiya” bî‘limiga1950 yilda î‘qishga kirib, uni 1954 yili imtiyozli diplom bilan tamomladi va “Geografiya” kafedrasining tavsiyanomasi bilan 1954-57 yillardainstitutning aspirantura bî‘limida tahsil oldi.

P.Baratov “Zarafshon vodiysining tabiiy geografik tavsifi” mavzusida ilmiy tadqiqot ishini Moskva Davlat universiteti professori, geografiya fanlari doktori, taniqli olim N.A.Gvozdetskiy rahbarligida olib borib, uni 1960 yili Ozarbayjon Davlat universiteti qoshidagi ixtisoslashgan Ilmiy kengashda geografiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun muvaffaqiyatli himoya qildi.

P.Baratov î‘zi ta’lim olgan ilm maskaniga institut rahbariyatining tavsiyasiga kura ish faoliyatini kafedra mudirligidan boshladi. Dastlab, 1961-1974 yillar mobaynida institutning “Iqtisodiy geografiya”(1961-65yy.), keyin “Tabiiy geografiya”(1965-74yy.) kafedralarida kafedra mudiri lavozimlarida faoliyat olib bordi.P.Baratov 1961 yildan to hozirgi kungachageografiya kafedrasida ilmiy ijod etib, kafedra mudiri, dotsent va hozirda professor lavozimida faoliyat olib bormoqdalar.

P.Baratov qator yillar davomida kî‘plab ilmiy maqolalar, î‘quv vauslubiy qî‘llamalar, î‘quv darsliklar, monografiyalar va geografiya faniga oid qiziqarli risolalar chop etgan yetuk olimdir. Jumladan, “Kaspiy dengizining taqdiri” (T.,1962), “Oltin sochuvchi daryo” (T.,1964), “Αrta Osiyo daryolari va ularning xî‘jalik ahamiyati” (T.,1967), “Αrta Osiyo chî‘llari inson izmida” (T.,1967), “Αrta Osiyo tabiiy suv laboratoriyasi” (T.,1968), “Dengizda suv yetishmaganda” (T.,1969), “Αrta Osiyo subtropiklari” (T.,1971), “Prirodniye resursi dolini Zarafshona i ix ispolzovaniya”(T.,1976), “Tabiiy geografiyadan metodik qî‘llanma” (T.,1977), “Yer bilimi va î‘lkashunoslik” talabalar uchun darslik(T.,1980), “Αrta Osiyo chî‘llarining ertangi kuni”(T.,1980), “Αrta Osiyo daryolarining xî‘jalik ahamiyati” ( Q.Xolmatov bilan hammualliflikda, T.,1981), “Αzbekiston tabiiy geografiyasi” (M.V.Qorayev, A.V.Xisomov, R.L.Yugay, M.N.Nabixonov, M.F.Rasulovlar bilan hammualliflikda,T.,1981 ), “Tabiatni muhofaza qilish va î‘zgarishi” ( R.L.Yugay, M.F.Rasulovlar bilan hammualliflikda, T.,1980), “Yer bilimi va î‘lkashunoslik” ( T., 1980),“Tabiatshunoslik asoslari” (O.Mî‘minov bilan hammualliflikda, T,.1982), “Αzbekiston tabiiy geografiyasi” (O.Mî‘minov bilan hammualliflikda,T.,1980), “Αzbekiston tabiiy geografiyasidan amaliy ishlar” (O.Mî‘minov bilan hammualliflikda,T.,1980), “Yer bilimi va î‘lkashunoslikdan amaliy ishlar” (T.,1988), “Tabiatni muhofaza qilish” (T.,1991), “Αzbekiston tabiiy geografiyasi” (T.,1996), “Αzbekiston tabiiy geografiyasi”, Talabalari uchun qî‘llanma (T., 1996),“Αrta Osiyo tabiiy geografiyasi”,Oliy î‘quv yurtlari uchun qî‘llanmasi (M.Mamatqulov, A.Rafiqovlar bilan hammualliflikda, T., 2002), “Umumiy tabiiy geografiya”, Akademik litsey va kasb – hunar kollejlari uchun qî‘llanmasi ( M.Mamatqulov, A.Rafiqovlar bilan hammualliflikda,T., 2002 ,birinchi nashr),“Αzbekiston tabiiy geografiyasidan amaliy ishlar”î‘quv qî‘llanmasi (T.,2005),“Umumiy tabiiy geografiya”, AL va KHK uchun î‘quv qî‘llanmasi (A.Soatov bilan hammualiflikda, T.,2013, ikkinchi nashri), “Αzbekiston tabiiy geografiyasi”, 7-sinf uchun darslik (O.Mî‘minov, M.Mamatqulov, R.Rahimbekovlar bilan hammualliflikda, T.,1996), “Geografiya”, Umumta’lim maktablarining VII – sinfi uchun darslik(P.G‘ulomov, X.Vahobov,M.Mamatqulovlar bilan hammualliflikda,T.,2013), “Metodicheskoye posobiye dlya uchiteley” qî‘llanma (P.G‘ulomov, X.Vahobovlar bilan hammualliflikda, T.,2003), “Tabiiy geografiya”(Αrta Osiyo tabiiy geografiyasidan amaliy ishlar) î‘quv qî‘llanma (T.,TDPU, 2014)kabilardir.

P.Baratovningpedagogik faoliyati davomida 200 dan ortiq ilmiy, ilmiy-metodik, ilmiy-ommabop maqolalari,jumladan, 7 ta monografiya, 10 dan ortiq ilmiy-ommabop risolalar, 20 ga yaqin darslik, î‘quv qî‘llanmalar nashr etilgan bî‘lsa, Αzbekiston ensiklopediyasining nashrlarida 100 dan ortiq maqolalari î‘rin egalladi.

P.Baratovga samarali ilmiy-metodik ishlari, malakali geograf mutaxassislar tayyorlashdagi xizmatlari, oliy î‘quv yurtlari hamda î‘rta maktab î‘quvchilari uchun darslik, î‘quv qî‘llanma, î‘quv-uslubiy qî‘llanmalar yaratganliklari inobatga olib1962 yili “Dotsent”, 1989 yili“Professor” unvoni berildi.P.Baratov “Xalq ta’limi a’lochisi” nishoniga sazovor bî‘lgan ustozlardan.

Professor P.Baratov ilmiy rahbarligida ilmiy tadqiqotchilar O.A.Mî‘minov, M.Nabixonov, R.Saidova, A.Oltibayevlar nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilib geografiya î‘qitish metodikasi mutaxassisligi bî‘yicha pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olganlar. Shogirdlaridan kî‘plari dastlab, dotsent, keyinchalik, professor ilmiy unvoniga ega bî‘lishdi va ular ham ilm-fan rivojiga hissa qî‘shib,kî‘plab shogirdlarga ustozlik qilishdi. Professor O.A.Mî‘minov (tadqiqotchilar H.Ubaydullayev, M.Asomov, U.Safarov), p.f.n., dotsent M.Nabixonov (tadqiqotchi R. Gaipova) ilmiy ishlariga rahbarlik qilishib ularning pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajalarini olishiga hissa qî‘shdilar.

Professor P. Baratov ilmiy maslahati sifatida qî‘shni respublikalar ilm-fani rivojiga ham hissa qî‘shgan olimdir, u Tojikiston DU tadqiqotchisi R. Pî‘latov va Qirg‘iziston DU tadqiqatchisi N. Jî‘lbayevlarning geografiya î‘qitish metodikasi mutaxassisligidagi tadqiqot ishlariga ilmiy maslahatchilik qildi va ular ham î‘z sohasi bî‘yicha pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasiga sazovor bî‘ldilar.

“Geografiya î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi” yetakchi vakillaridan O.A.Mî‘minovni keltirishimiz î‘rinlidir. O.A.Mî‘minov 1955 yildan 1995 yilgacha Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat pedagogika universiteti “Geografiya va uni î‘qitish metodikasi kafedrasi”dadastlab î‘qituvchi, katta î‘qituvchi,dotsent, professor lavozimida faoliyat yuritib,uning ilmiy rahbarligida geografiya î‘qitish metodikasi mutaxassisligi bî‘yicha uchta tadqiqotchilar pedagogika fanlari nomzodi ilmiy daraja olish uchun dissertatsiya himoya qildilar.O.A.Mî‘minovning ”Geografiya ta’limi metodikasi”fanidan talabalari uchun uslubiy qî‘llanma,“Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi”dan uslubiy qî‘llanma, “Αzbekiston tabiiy geografiyasi”dan amaliy ishlar” (hammualliflikda), ”Zamonaviy geografiya darsiga qî‘yiladigan talablar”, ”Jî‘g‘rofiy atamalar lî‘g‘ati”, “Oliy geografiya darslarida kompyuter texnikasidan foydalanish” uslubiy qî‘llanmasi (hammualliflikda) kabilar, “Jozibali î‘lka”, “Ajoyib tabiatli î‘lka”, “Turfa olam”,”Maftunkor î‘lka” “Qiziqarli geografiya” risolalari chop etildi.

“Geografiya î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi” yetakchi vakillaridan yana biri g.f.d., professor X.Vahobovdir. X. Vahobov 2003-2010 yillarda “Geografiya va uni î‘qitish metodikasi” kafedrasining mudiri lavozimida faoliyat olib bordi. Bu davr maboynida kafedraning faoliyati har tamonlama rivoj topdi. Jumladan, talaba va magistrlarning ta’lim olishida î‘quv moddiy texnik ta’minot ba’zasi yaxshilandi, Kî‘plab î‘quv, uslubiy qî‘llanma va darsliklar chop etildi. Kadrlar salohiyatiga alohida e’tibor qaratildi. Professor X.Vahobov rahbarligida ikki nafar tadqiqotchilar I.Abdullayev (2005y.) va N.Alimqulov (2008y.) nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilib, geografiya fanlari nomzodi ilmiy darajasiga erishdilar.Ushbu yillar davomida X. Vahobovning“Iqtisodiy geografiya asoslari” î‘quv qî‘llanmasi (M.Tillaboyevabilan hammualliflikda,T.,”Αqituvchi” nashriyoti, 2001y.,150 b.), Αqituvchilar uchun VII – sinfi geografiyasi bî‘yicha qî‘llanmasi (P.G‘ulomov, R.Qurboniyozovlarbilan hammualliflikda,T.,“Αqituvchi”nashriyoti, 2003y., 128 b.), “Amaliy geografiya”, Akademik litsey va kasb – hunar kollejlari uchun darsligi (A.Rafiqov, A.Qayumov, SH.Azimovlarbilan hammualliflikda,T.,”Sharq”nashriyoti, 2004y., 160 b.), “Umumiy yer bilimi”, Oliy î‘quv yurtlari uchun darsligi ( hammualliflikda,T., 2004y., 186 b.), “Geografiya”, Yordamchi maktablarining VI – sinfi uchun darsligi (T.UZINKOMCENTRE, 2003y, 160 b.), “Geografiyani oqitiw metodikasi”, Oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun î‘quv qî‘llanmasi (Nukus,“Bilim” nashriyoti, 2010y., 207b.), “Rekratsion geografiya asoslari” î‘quv qî‘llanmasi (U.Yakubov bilan hammualliflikda T.,“Fan va texnologiya” nashriyoti, 2012y. 142b.) darslik, î‘quv va uslubiy qî‘llanmalari nashr etildi.

Αz faoliyatini Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat pedagogika universiteti faoliyati bilan davom ettirib kelayotgan bugungi ”Geografiya va uni î‘qitish metodikasi” kafedrasi 1935 yilda Toshkent Davlat pedagogika instituti bazasida “Geografiya” kafedrasi nomi bilan tashkil etilgan va uni dastlab î‘z fanining bilimdoni, taniqli pedagog M.X.Bektemirov boshqargan. 1961 yilda “Geografiya” kafedrasi “Tabiiy geografiya” va “Iqtisodiy geografiya” kafedralariga bî‘lindi.Tabiiy geografiya kafedrasini dotsentlardan: 1960-1965 yillarda A.V.Xisomov, 1965-1974 yillarda P.Baratov, 1975-1978 yillarda B.Baxriddinov, 1979-1989 yillarda M.F.Rasulovlar va 1989-1996 yillarda g.f.d., professor M.Mamatqulov rahbarlik qildilar.

“Iqtisodiy geografiya” kafedrasiga dotsentlardan: 1961-1965 yillarda P.Baratov, 1965-1979 yillarda G.R.Asanov, 1979-1990 yillarda M.Nabixonov, 1990-1994 yillarda T.Abdullayeva, 1994-1995 yillarda I.Safarovlar rahbarlik qildilar.

1995 yilda “Tabiiy geografiya” va “Iqtisodiy geografiya” kafedralari birlashtirilib ular zaminida “Geografiya va uni î‘qitish metodikasi” kafedrasi tashkil etildi.

Keyinchalik kafedrani boshqarish g.f.d., professor A.Qayumov (1996-2000 yy.), dotsentlar:S.Navrî‘zov (2000-2002 yy.), Z.Raimjonov (2002-2003 yy.), g.f.d., professor X. Vahobov (2003-2010 yy.), dotsent S. Zokirovlar (2010-2011yy.) tomonidan amalga oshirildi. 2011 yil noyabr oyidan boshlab kafedra jamoasiga g.f.n. N.R.Alimqulov rahbarlik qilmoqda.

Professor P.Baratov rahbarligidagi “Geografiya va uni î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi”da sî‘ngi yillarda qî‘yidagi ilmiy faoliyatlar olib bordi, Ulardan, A.Nizomov muallifligida “ΑZBEKKINO” milliy agentligi “ESI-EKO-FILM” studiyasi tomonidan “SARDOBA” (2006y.), “BORSA KELMAS” (2007y.),“CHINK-SUKINAT SALTANATI” (2007y.), “ΑZBEKISTONNING ICHKI SUV HAVZALARI” î‘quv-uslubiy filmi (2011y.) tayyorlanib, foydalanmoqda, shuningdek,“Αzbekistonning qadimgi gidrotexnik inshootlari geografiyasi” (T.,2008y.)monografiyasi,“Toponimika” î‘quv qî‘llanmasi (hammualliflikda,T.,“Sharq” nashriyoti, 2013y), “Zulqarnayn qishlog‘ida”,qissa(T.,“Sharq” nashriyoti, 2013y.), “Αzbekistonning ekoturistik resurslari va yî‘nalishlari” qî‘llanmasi( Z.Amanbayeva, N.Safarovalar bilan hammualliflikda,T.,”Fan va texnologiya” nashriyoti,2014y.),N.R.Alimqulov muallifligida “Bilim olishning intellektual tizimini ishlab chiqish nazariyasi va amaliyoti” qî‘llanmasi (T.,“Fan” nashriyoti, 2011y.), N.R.Alimqulov va I.X.Abdullayevlarning “Amaliy geografiya fanini sohalarga yî‘naltirib î‘qitish metodikasi”, Αrta maxsus KH ta’limi î‘qituvchilari uchun metodik qî‘llanmasi ( T., TDPU, 2012y.), N.I.Safarova, Z.A.Amanbayeva va A.Gapparovlarning “Moddiy ishlab chiqarish asoslari” qî‘llanmasi (T.,TDPU,2013y.), M.SH.Nurmatovning «Î‘zbekistonda milliy hunarmandchilik va turizmni rivojlantirishning ijtimoiy-geografik xususiyatlari» î‘quv qî‘llanmasi (T.,“Fan” nashriyoti, 2013y.), N.Alimqulov, I.Abdullayev, SH.Xolmurodovlarning “Amaliy geografiya” nomli elektron î‘quv qî‘llanmasi (T.,TDPU, 2015y.), A.Rafiqov, A.Xojimatov, N.Alimqulov, SH.Xolmurodovlarning “Geoekologiya asoslari” (T.,”Αzbekiston” nashriyoti, 2015y.), A.Nizomovning “Tabiiy geografik jarayonlar”(T.,”Fan va texnologiya” nashriyoti, 2015y.) î‘quv qî‘llanmasi nashr qilindi.

Keyingi yillarda tabiiy geografiya, landshaftlar geofizikasi va geokimyosi, geoekologiya yî‘nalishlari bî‘yicha kafedra î‘qituvchilaridan: Z.Amanbayeva (2004, ilmiy rahbar, g.f.d.,prof. A.Rafiqov), I.Abdullayev (2005, ilmiy rahbar, g.f.d.,prof. X.Vahobov), N.Alimqulov (2008, ilmiy rahbar, g.f.d.,prof. X.Vahobov), iqtisodiy va ijtimoiy geografiya ixtisosligi bî‘yicha X. Amanov (katta-ilmiy tadqiqotchi, 2008, ilmiy rahbar, g.f.d., prof. A.Qayumov), N.Safarova (2010, ilmiy rahbar, g.f.d., prof. A.Soliyev) nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilib, geografiya fanlari nomzodi ilmiy darajasiga erishdilar.

Ayni kunda “Geografiya va uni î‘qitish metodikasi ilmiy maktabi”da professor P.Baratov rahbarligida fan nomzodlari, dotsentlar: A.Xojimatov, N.Alimqulov, B.Mahmudov, A.Nizomov, I.Abdullayev, U.Safarov, Z.Amanboyeva, N.Safarova, katta î‘qituvchilar: M. Nurmatov, F.Saydamatov, N.Sultonova, I. Islomov, î‘qituvchilar: M. Abdullayeva. A.Nugmanova, N. Qarakulov, M. Qalandarova, S. Imamxodjayeva, SH. Xolmurodov, A.Rasulovlar ilmiy faoliyat olib bormoqda.

Ilmiy maktab davomchilari tomonidan hozirda “Geografiyaning nazariy va amaliy muammolari”, “Geografiya nazariyasi va metodikasi”, “Tabiatdan oqilona foydalanish va atrof-muhit muhofazasi” yî‘nalishlarida ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Kafedra tadqiqotchilari N.R.Alimqulov......., A.N.Xojimatov.....,N.I.Safarova.......,U.H.Safarov “Geografiya darslarida ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik asoslari” mavzusida, F.R.Saydamatov “Αzbekiston iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi” fanini î‘qitish texnologiyasi” mavzusida, N.B.Sultonova “Geografiya darslarida pedagogik texnologiyalardan foydalanish metodlari” (Αzbekiston tabiiy geografiyasi misolida)” mavzusida,M.Nurmatov “Αzbekistonda xunarmandchilik va turizmni rivojlantirishning geografik asoslari” mavzusida, I.Islomov “Shahar atrofi qishloq xî‘jaligini rivojlanishning hozirgi holati va istiqbollari” mavzusida, S.Imomxodjayeva “Otsenka kachestva znaniy studentov s ispolzovaniyem IKT” mavzusida, M.Qalandarova “Ta’lim jarayonida î‘quvchilarga individual yondashish asosida intelektual î‘qitish texnologiyasi” mavzusida, SH.A.Xolmurodov."Sangzor vodiysi antropogen landshaftlarining o`zgarishi", A.Rasulov "Quyi Zarafshon tabiiy geografik o`lkasi geoekologik sharoiti"mavzusida ilmiy tadqiqot ishlarini olib bormoqdalar.

12 dekabr 2016 yil, O`qilgan:1607

Xabar qoldirish

Agar Sizda universitetimiz faoliyati bo`yicha masalalar/muammolar,
ariza, shikoyat yoki takliflar bo`lsa
virtual qabulxona
orqali qoldirishingiz mumkin

Ushbu sahifa bo`yicha fikringizni esa quyida qoldirishingiz mumkin



Ismi sharifingiz:

E-mail:

Fikringiz :
Ximoya kodini kiriting :


  • Pedagogikadan savol

    Muammoli darsning tuzilishi va elementlari.

    Javob: Talabalar egallagan bilimlarini faollashtirish, yangi bilimlarni o`zlashtirish, ko`nikma va malakalarni shakllantirish

So`nggi yangiliklar

Foydali manbalar




Ðåéòèíã ÂÓÇîâ